Przedmowa


Od dłuższego już czasu wzrasta w naszym społeczeństwie zainteresowanie opracowaniami o charakterze historyczno-geograficznym. Coraz więcej ludzi – podejmując rozmaite badania i studia – stara się poznać nie tylko dzieje całego narodu lub regionu, ale także – możliwie dokładnie – dzieje rodzinnej miejscowości. W czasach wzmożonego dowartościowywania roli „małych ojczyzn” współczesny czytelnik częściej niż dawniej oczekuje i poszukuje wiadomości o dziejach własnej społeczności lokalnej.

Autorki niniejszej publikacji podjęły się żmudnej, wieloletniej pracy, aby mieszkańcom Bucza przybliżyć dzieje ich miejscowości oraz wiele spraw i wydarzeń ocalić od zapomnienia. Z myślą o swych Rodakach przedstawiły w tym opracowaniu bogatą panoramę wsi.

Książka opisuje jej historię cywilną i kościelną od czasów najdawniejszych aż do ostatnich lat. Przygotowując ją, Autorki sięgały do źródeł rękopiśmiennych i drukowanych, do opracowań, a także korzystały obficie z wiedzy, jaką na ten temat posiadali i posiadają współcześnie mieszkający tutaj ludzie. Wyczerpująco przedstawiona została zwłaszcza ponad 50-letnia historia parafii i 120 lat szkolnictwa w Buczu.

Jest to rozprawa zarówno o społeczności miejscowej, jak i o ludziach, którzy stąd wyszli. Im poświęcono obszerny rozdział, w którym przedstawione zostały sylwetki ludzi zaangażowanych w działalność patriotyczną, osób represjonowanych, ludzi nauki, księży, sióstr zakonnych, nauczycieli i artystów.

Obok dziejów Bucza Autorki przedstawiają również – choć oczywiście wycinkowo – fragmenty dziejów sąsiednich miejscowości, zwłaszcza Szczepanowa i Mokrzysk.

Bogata bibliografia będzie pomocna także tym, którzy zechcą opracowywać historię sąsiadujących wiosek. Liczne tabele, ilustracje, fotografie i mapy przybliżają czytelnikowi dzieje Bucza i sprawiają, że po książkę sięga się z przyjemnością. Wartość książki podnosi jej piękna szata graficzna.

Trzeba zdać sobie sprawę z tego, że jest to pierwsze ogłoszone drukiem opracowanie monograficzne tej miejscowości i że jest ono jedną z obszerniejszych monografii, jakie powstały na temat wsi. Mimo znacznego rozwoju historiografii lokalnej tego rodzaju opracowań ciągle jest mało. Niewielu się na to decyduje, bo wymaga to niemałych umiejętności, wielkiego trudu i niezwykłej cierpliwości. Autorkom tej książki ich zamysł się powiódł!

Byłem świadkiem i poniekąd uczestnikiem zmagań Autorek w ciągu ubiegłych dwóch lat. Jestem ich w pełni świadom, bo i sam przed laty doświadczałem podobnych trudności, gdy opracowywałem monografię mojej miejscowości rodzinnej: Szczepanowice nad Dunajcem. Dzieje wsi, parafii katolickiej i gminy kalwińskiej (Kraków 1993, wyd. 2: 2004). To, że moja książka stanowiła dla Autorek pewnego rodzaju inspirację i zachętę do opracowywania i wydania monografii Bucza (o czym piszą we Wstępie), skłaniało mnie dodatkowo do służenia im radą i pomocą.

W imieniu czytelników, a zwłaszcza w imieniu mieszkańców Bucza i okolicy, wyrażam uznanie i wdzięczność Autorkom tej książki za podjęcie się tego dzieła i za doprowadzenie go do szczęśliwego zakończenia. Warto było poświęcić temu czas, bo to praca, która będzie służyć także przyszłym pokoleniom i która będzie owocować również w przyszłości!

Niech ukazanie się niniejszej monografii zachęci mieszkańców Bucza nie tylko do czytania jej, ale także do jeszcze większego umiłowania stron rodzinnych i do dalszych działań na rzecz ich rozwoju. Niech też wzbudzi w niektórych chęć kontynuowania na piśmie tej historii i utrwalania jej dla przyszłych pokoleń! Historia bowiem może i powinna być „nauczycielką życia”.

Ks. prof. zw. dr hab. Roman Darowski SJ
Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna Ignatianum
31-501 Kraków, ul. Kopernika 26
www.jezuici.pl/darowski/

Okładka

Okładka2

Okładka3

Zdjęcie

Copyright: Aleksandra Pagacz-Pociask & Bartłomiej Kopiniak, Bucze - Tarnów - Kraków, 2010 r.